Wij werken aan

Toekomstbestendige bedrijventerreinen

Werklocaties van de toekomst

Toekomstbestendige bedrijventerreinen

Gemeenten, provincies, ondernemersverenigingen, parkmanagers en individuele ondernemers willen dat bedrijventerreinen toekomstbestendig worden of blijven. Benieuwd wat daarbij komt kijken? Op deze pagina leest u over hoe u dat kunt aanpakken.

Werklocaties moeten een belangrijke bijdrage leveren om de CO2-uitstoot in 2030 met minstens 49 procent terug te dringen. Ze zijn immers goed voor bijna een kwart van het totale energieverbruik in Nederland en hebben een centrale positie in het grondstoffengebruik. De klimaatdoelen vragen om ingrijpende veranderingen voor de circa 4000 werklocaties in het land. Tegelijkertijd zorgen deze doelen voor grote kansen om de werklocaties niet alleen duurzamer, maar óók aantrekkelijker te maken.

Drie pijlers voor structuur en focus

Toekomstbestendigheid is een breed begrip en er wordt vanuit verschillende disciplines gekeken naar bedrijventerreinen: als plek om goed te kunnen ondernemen en werken, die goed is ingepast in de omgeving, niet te veel overlast veroorzaakt, waar energie bespaard en geproduceerd kan worden. Om structuur en focus aan te brengen in het begrip toekomstbestendige bedrijventerreinen, hanteren we een indeling van drie pijlers: duurzaam & gezond, fysiek-ruimtelijk en sociaaleconomisch. Deze pijlers zijn opgebouwd uit verschillende thema’s en subthema’s:

  • Duurzaam en gezond 
    Onder deze pijler vallen de thema’s energietransitie, klimaatadaptatie, gezonde en groene werkomgeving en duurzame mobiliteit. Omdat bedrijventerreinen bijna een kwart van het totale energieverbruik in Nederland produceren, liggen er grote kansen om energie te besparen. Daarnaast is een groot deel van de ruim 108.000 hectare in Nederland versteend, wat in toenemende mate leidt tot hitte- en wateroverlast. Dit vraagt om het aanpassen van de fysieke inrichting aan de verwachte klimaateffecten. Bovendien kan er door meer groen toe te voegen, ook een aantrekkelijke omgeving ontstaan voor ondernemers en werknemers. En omdat de manier waarop we reizen en onze spullen vervoeren aan verandering onderhevig is, met meer elektrische auto’s en fietsen en in de toekomst mogelijk waterstof, ligt ook daar een opgave.
  • Fysiek-ruimtelijk
    De thema’s openbare ruimte, vastgoed, fysieke en digitale bereikbaarheid en uitbreidingsmogelijkheden vallen onder deze pijler. De infrastructuur van toekomstbestendige bedrijventerreinen moet verkeer, vervoer, data en uitwisseling van energie en grondstoffen optimaal faciliteren. Bovendien is uitbreidingsruimte van belang om ondernemers de mogelijkheid te bieden door te groeien op eigen terrein.
  • Sociaaleconomisch
    De pijler ‘sociaaleconomisch’ bestaat uit de thema’s economische ontwikkeling, next economy, organisatiegraad, voorzieningen, veiligheid en onderwijs en arbeidsmarkt. Bedrijventerreinen dragen bij aan circa een derde van de werkgelegenheid in Nederland. Om banen te behouden en te stimuleren, moeten bedrijventerreinen tijdig inspelen op de next economy: terreinen met relatief veel banen in de circulaire economie of topsectoren hebben hierin een voorsprong. Samenwerking met het onderwijs is ook van belang bij deze pijler. De next economy vraagt ook om een ander type werknemers, die vaak meer behoeften hebben aan ontmoeting of een dynamische werkomgeving. Bovendien is organisatiegraad een belangrijke voorwaarde om gezamenlijk het bedrijventerrein integraal te kunnen verbeteren.

Naast de huidige situatie, is het bij toekomstbestendigheid natuurlijk ook van belang te kijken naar de potentie die er is om het terrein te verbeteren: denk aan de fysieke mogelijkheden voor het toevoegen van groen, de constructieve kwaliteit van panden om zonnepanelen te plaatsen, de aanwezigheid van restwarmte in de nabije omgeving, etc. Ook dit nemen we mee in deze definitie.

Aanpak op verschillende schaalniveaus

De vraag is nu hoe verschillende partijen aan de slag kunnen met toekomstbestendigheid. Eén ding weten we zeker: een traditionele bedrijventerreinaanpak die focust op alleen de fysiek-ruimtelijke aspecten volstaat niet meer. Een integrale aanpak waarin de drie pijlers worden gecombineerd is de sleutel tot toekomstbestendigheid. Vanuit verschillende disciplines en op verschillende schaalniveaus moeten we aan de slag met toekomstbestendige bedrijventerreinen.

Provinciaal en regionaal niveau
Bijvoorbeeld een onderzoek naar de stand van zaken. Voor vier provincies en een stedelijke regio hebben we inmiddels dergelijk onderzoek uitgevoerd, in totaal beslaat dit bijna een kwart van alle Nederlandse bedrijventerreinen. Daarnaast kan gedacht worden aan het regionaal of provinciaal uitwisselen van kennis en praktijkvoorbeelden en het beschikbaar stellen van stimuleringsgelden, bijvoorbeeld voor procesbegeleiding, om de organisatiegraad te verhogen of fysiek-ruimtelijke ingrepen.

Gemeentelijk niveau
Bijvoorbeeld samen met ondernemers, opstellen van een toekomstvisie of revitaliseringsstrategie voor de bedrijventerreinen in een gemeente. Dit hebben we onder andere gedaan voor de gemeente Ede.

Terreinniveau
Samen met ondernemers en andere partijen opstellen van een integrale gebiedsagenda of -aanpak voor bestaande terreinen, of het ontwikkelen van een duurzaamheidsplan voor een nieuw aan te leggen terrein. Voor verschillende gemeenten hebben we dit soort trajecten gedaan.

Meer weten?

Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Jaap Meijs, e-mailadres jaap.meijs@bureaubuiten.nl of bel ons op 030-2318945.