De oplossing voor de groeiende recreatieopgave ligt niet óp de Veluwe, maar eromheen. Door recreatie vanaf het begin mee te nemen in woningbouw, natuurontwikkeling en gebiedsontwikkeling kunnen gemeenten de druk op het Veluwemassief verminderen én tegelijkertijd werken aan een gezonde leefomgeving.
De Veluwse recreatieopgave is urgent geworden. Door een groeiende bevolking, een toenemende recreatiebehoefte per persoon en een stijgend aantal bezoekers neemt de druk op bestaande recreatieruimte toe. Tegelijkertijd staan de natuurwaarden op het Veluwemassief onder druk door onder meer stikstof, verdroging, klimaatverandering en de toegenomen recreatiedruk. De uitspraak van de Raad van State over Katwijk, maakt de recreatieopgave urgent: gemeenten moeten bij woningbouwplannen aantonen dat extra bewoners voldoende recreatiemogelijkheden hebben buiten de beschermde natuur.
In totaal is voor inwoners en voor de recreanten en toeristen op en rond de Veluwe behoefte aan ca 8.000 hectare met recreatiemogelijkheden. Dit is gebaseerd op het meegroeiprincipe: de recreatieruimte per gebruiker neemt dan niet nog verder af.
De opgave is hierbij om recreatiemogelijkheden te realiseren en die te verweven met andere functies, zowel ruimtelijk als financieel. Recreatie laat zich uitstekend combineren met bijvoorbeeld landbouw, waterberging en groenblauwe dooradering. Gemeenten, provincie en waterschappen staan hiervoor gezamenlijk aan de lat.
Er zijn twee beleidsprogramma’s die het meest in aanmerking komen voor het “meekoppelen” van recreatie: de woningbouwopgave en de Aanpak Veluwe. We hebben de opgave daarvoor uitgesplitst, mede op basis van de woningbouwopgave per gemeente. Hiermee kunnen gemeenten en provincie direct aan de slag met het meekoppelen van recreatie. Met andere woorden: het verweven van recreatiemogelijkheden in het landschap en combineren van recreatie met andere functies.
Recreatiemogelijkheden verweven in bestaande landschappen kan op veel verschillende manieren. We hebben in het handboek zeven handelingsperspectieven op een rij gezet, geclusterd in drie thema’s:
1. Reserveer ruimte voor recreatie voordat andere functies zijn ingevuld
Neem (zowel inrichting als beheer van) recreatie vroegtijdig mee in nieuwe stedelijke ontwikkelingen, natuurherstel, klimaatadaptatie en landschapsverbetering. Dit voorkomt hogere kosten achteraf. Voorbeelden zijn landschapspark Lingezegen, Stadsstrand Hoorn dat tegelijk met dijkversterking is gerealiseerd en Park 21, de groene contramal van verstedelijking in Haarlemmermeer.
2. Vergroot de recreatieve capaciteit van bestaande landschappen
Vergroot de recreatieve capaciteit door meer voorzieningen en aantrekkelijke routes. Focus op gebieden die nu onderbenut zijn en waar voldoende (ecologische) draagkracht is. Kansrijk is het toegankelijk en beleefbaar maken van erfgoed, ook aansluitend op de Veluwse Belevingsgebieden.
3. Maak ondernemerschap onderdeel van de oplossing
Stimuleer ondernemerschap en particulier initiatief met recreatieve meerwaarde in de Gouden Randen. Dit draagt bij aan economische vitaliteit, leefbaarheid, cultuurhistorie, landbouw en aanbod dat inspeelt op de behoeften van bewoners en gasten.
Nieuwe recreatiemogelijkheden zijn het meest kansrijk wanneer zij:
Naast de inzet van gemeenten, eigenaren en ondernemers is er ook een regionale opgave, waar overheden gezamenlijk mee aan de slag moeten. We hebben hiervoor drie strategische adviezen geformuleerd:
A. Maak de ‘Recreatieparadox’ bespreekbaar: recreatie is essentieel voor gezondheid, economie en natuur, maar moeilijk te financieren. Tegenover de investeringen staan diverse baten, waaronder een veerkrachtiger, klimaatbestendiger en gezondere leefomgeving en een beter vestigingsklimaat.
B. Overheidsinterventies en investeringen zijn nodig om voorwaarden te scheppen voor recreatieruimte, zoals grondverwerving en infrastructuur. Denk hierbij aan:
C. Versterk Regionale samenwerking. Recreatie overstijgt gemeentegrenzen en beleidsdomeinen. Breng daarom de Aanpak Verstedelijking en de Aanpak Veluwe in één lijn en koppel de recreatieopgave aan bestaande programma’s: vitaal platteland, natuurherstel, stikstof en stedelijke ontwikkeling. Een ‘coalition of the willing’ schiet tekort, omdat belangrijke en bindende besluiten elders worden genomen en partijen die om uiteenlopende redenen niet tot deze groep behoren buiten beeld blijven.
De recreatieopgave op de Veluwe is groot en urgent. Met een gecoördineerde aanpak, vanuit stedelijke ontwikkeling (regio’s) en de aanpak natuur en stikstof (provincie) is deze opgave het beste op te lossen. Dit vraagt om een gezamenlijke inspanning van overheden, terreineigenaren en ondernemers, waarbij recreatie een integraal onderdeel is van planvorming. De baten zijn onmiskenbaar: een gezonde leefomgeving, economische vitaliteit en versterking van de kwetsbare natuur op de Veluwe.
Wil je meer weten over hoe concreet ruimte voor recreatie ontwikkeld kan worden? Of ben je benieuwd naar het Handboek? Stuur ons gerust een mail: anneke.vanmispelaar@bureaubuiten.nl / jorien.posthouwer@bureaubuiten.nl
Toeristisch Management- en Ontwikkelplan Landschapspark Bocageland (NL/BE)
Bureau BUITEN werkt, samen met Track Landscapes en HeusschenCopier Landschapskracht, aan een Strategisch Toeristisch Management- en Ontwikkelplan (TMOP) voor Landschapspark Grenzeloos Bocageland. Dit bijzondere grensgebied vormt een uniek, heuvelachtig cultuurlandschap waar de Vlaamse Voerstreek, het Waalse Land van Herve en het Nederlandse Heuvelland samenkomen. Het gebied kenmerkt zich door een rijke agrarische geschiedenis, kleinschalige landschappen en een sterke grensoverschrijdende identiteit.
Het Landschapspark wil bezoekers laten genieten van de unieke kwaliteiten van het gebied, zonder dat dit ten koste gaat van landschap, natuur of leefbaarheid. De belangrijkste uitdaging is om de toeristische vraag beter te sturen, zowel in tijd als ruimte. Zo kan overbelasting van kwetsbare gebieden worden voorkomen en blijft de kwaliteit van de toeristische beleving – waaronder de karakteristieke micro-avonturen in het landschap – behouden.
In opdracht van het Parkbureau ontwikkelen we een strategisch plan dat richting geeft aan toekomstige toeristische ontwikkelingen. Daarbij kijken we niet alleen naar de inhoudelijke en thematische koers die past bij het DNA van Grenzeloos Bocageland, maar ook naar de ruimtelijke mogelijkheden voor spreiding van bezoekers en nieuwe initiatieven.
De aanpak bestaat uit een intensief proces met betrokken partners, waarin beleidsanalyses, data-analyses en onderzoek naar druk en draagkracht samenkomen. Daarbij worden mobiliteit, landschap, natuur, recreatie en toerisme integraal beschouwd. Op basis van deze inzichten werken we toe naar een gezamenlijke visie, concrete maatregelen en een aanpak voor monitoring.
Met onze jarenlange ervaring op het gebied van bestemmingsontwikkeling en -management weten we hoe belangrijk een goede balans is tussen toerisme, landschap en leefomgeving. Onze expertise op het gebied van toeristische zonering en druk- en draagkrachtonderzoeken vormt een belangrijke basis voor dit plan.
Samen met onze partners bundelen we specialistische kennis. HeusschenCopier Landschapskracht brengt waardevolle expertise in vanuit eerdere werkzaamheden voor Grenzeloos Bocageland en ontwikkelde onder meer een methode om kernkwaliteiten van verschillende landschappen in kaart te brengen. Track Landscapes vult dit aan met specialistische kennis op het gebied van data-analyse van recreatieve mobiliteit. Zo ontstaat een integraal plan met oog voor zowel landschap als gemeenschap.
Inmiddels zijn de eerste stappen gezet. De beleidsanalyse is grotendeels afgerond, de data-analyse bevindt zich in de afrondende fase en samen met het kernteam en werkgroep met alle toeristische partners zijn de eerste werksessies succesvol doorlopen. Daarmee ligt een stevige basis om de volgende fase van het project vorm te geven: het ontwikkelen van een toekomstbestendige visie die het landschap versterkt en minder belast.
Opdrachtgever: Parkbureau Grenzeloos Bocageland
In samenwerking met: Track Landscapes en HeusschenCopier Landschapskracht
Hoe bepaal je een toeristisch-recreatieve koers voor je gemeente wanneer de opgaven zich snel ontwikkelen en extra strategische capaciteit nodig is? Gemeente Barneveld koos ervoor om tijdelijk een strategisch adviseur van Bureau BUITEN in te zetten. Gedurende zes maanden ondersteunde Daphne van der Veer de gemeente als Strategisch Adviseur Economie bij verschillende economische en toeristisch-recreatieve vraagstukken.
Recreatie en toerisme zijn belangrijk voor Barneveld. De sector draagt bij aan de lokale economie en werkgelegenheid, maar ook aan de aantrekkelijkheid van de gemeente voor inwoners en bezoekers. Tegelijkertijd heeft de sector te maken met verschillende opgaven. Denk aan veranderende recreatiebehoeften, het verbeteren van de kwaliteit van het aanbod, uitbreiding van dagrecreatieve voorzieningen en verdere professionalisering van marketing en promotie.
Ook regionaal spelen belangrijke vraagstukken. Gemeente Barneveld werkt met partners aan onder meer de vitaliteit van vakantieparken en de ontwikkeling van de Veluwe als recreatieve bestemming. Om voortgang te houden op deze verschillende dossiers én nieuwe stappen te zetten, was tijdelijke aanvullende strategische capaciteit en inhoudelijke expertise nodig.
Daphne werkte vanuit Bureau BUITEN mee als onderdeel van team Economische Zaken binnen de gemeentelijke organisatie. Dankzij haar inhoudelijke kennis van recreatie, toerisme en economie kon zij zich snel nieuwe dossiers eigen maken en zelfstandig vraagstukken oppakken. Daarbij bracht zij niet alleen extra capaciteit, maar ook de kennis en ervaring van Bureau BUITEN met beleidsontwikkeling, regionale samenwerking en de vrijetijdseconomie mee.
Haar inzet concentreerde zich op drie samenhangende lijnen:
1. Van beleid naar uitvoering
Een belangrijk deel van het werk bestond uit het evalueren, actualiseren en verder brengen van bestaand beleid, waaronder de visies en uitvoeringsprogramma’s voor recreatie & toerisme en verblijfsrecreatie. Strategische beleidsdoelen werden vertaald naar concrete acties en gekoppeld aan de benodigde financiële middelen. Ook werkte Daphne aan de implementatie van het programma Economie, met bijzondere aandacht voor toeristisch-recreatieve kansen en de positionering van Barneveld.
2. Strategische en bestuurlijke advisering
Daphne adviseerde zowel ambtelijk als bestuurlijk over verschillende economische en recreatieve dossiers. Zo werkte zij mee aan een aanpak voor de professionalisering van de toeristische marketing, de inrichting en afhandeling van het evenementenfonds en de ontwikkeling van de Veluwepoort bij recreatiegebied Zeumeren.
Daarnaast adviseerde zij tijdens de tweewekelijkse bestuurlijke afstemming de wethouder over verschillende toeristisch-recreatieve opgaven.
3. Samenwerking met ondernemers en regio
Veel recreatieve opgaven houden niet op bij de gemeentegrens. Daarom vormden samenwerking en relatiebeheer een belangrijk onderdeel van de opdracht. Daphne onderhield contacten met ondernemers en andere stakeholders en verzorgde regionale afstemming rond onder meer Vitale Vakantieparken en de Veluwe. Hiermee verbond zij gemeentelijke ambities aan ontwikkelingen en samenwerkingsverbanden in de regio.
“Wat mij direct opviel, is hoe snel Daphne nieuwe onderwerpen en dossiers eigen maakt. Ze begrijpt direct waar het over gaat, weet de context te doorgronden en kan daardoor vrijwel meteen zelfstandig aan de slag. Dat maakt haar een zeer waardevolle kracht binnen de organisatie.”
Door gedurende zes maanden extra strategische expertise in te zetten, kon de gemeente meerdere beleids- en uitvoeringsvraagstukken tegelijkertijd verder brengen. Dossiers die anders onder druk hadden komen te staan, hielden voortgang. Terwijl er ruimte ontstond om nieuwe ontwikkelingen op te pakken en verder te werken aan een strategische koers voor recreatie en toerisme in Barneveld.
“Daphne heeft actief meegebouwd aan de samenwerking binnen het team en heeft een positieve bijdrage geleverd aan de professionele ontwikkeling van collega’s. Dat deed ze door haar kennis te delen, kritisch mee te denken en tegelijkertijd altijd benaderbaar en ondersteunend te zijn.”
De opdracht in Barneveld laat zien dat tijdelijke versterking meer kan zijn dan het opvangen van een capaciteitstekort. Een adviseur die de inhoud kent, bestuurlijke processen begrijpt en gewend is om met ondernemers en regionale partners samen te werken, kan snel zelfstandig verantwoordelijkheid nemen en projecten daadwerkelijk verder brengen.
Dat is ook de manier waarop Bureau BUITEN tijdelijke ondersteuning inzet: niet alleen om capaciteit toe te voegen, maar om strategische vraagstukken verder te brengen en kennis toe te voegen aan de organisatie.
Heeft jouw organisatie tijdelijk behoefte aan extra strategische capaciteit op het gebied van economie, recreatie, toerisme of gebiedsontwikkeling? Bureau BUITEN levert ervaren adviseurs die snel inzetbaar zijn én inhoudelijke meerwaarde bieden.
Meer weten? Neem contact op met Daphne van der Veer via daphne.vanderveer@bureaubuiten.nl.
De Gemeente Waalwijk stond voor de uitdaging om brede welvaart te verankeren in de uitgifte van Haven 8 Oost. Dit betreft een nieuw bedrijventerrein voorzien voor grootschalige logistiek. Hoe combineer je economische ontwikkeling met maatschappelijke meerwaarde zonder dat dit ten koste gaat van transparantie, uitvoerbaarheid of marktinteresse?
De ontwikkeling van grootschalige logistieke bedrijventerreinen staat onder druk. Ruimte is schaars en de maatschappelijke impact is groot. Dit komt onder meer door de inzet en huisvesting van internationale medewerkers en de zogenoemde ‘verdozing’ van het landschap. De behoefte aan sturing neemt dan ook toe. Voor bedrijventerreinen Haven 8 Oost koos de Gemeente Waalwijk daarom expliciet voor brede welvaart als leidend principe bij de gronduitgifte. Bureau BUITEN stelde voor de gemeente een advies voor de uitgiftestrategie op, waarin economische ontwikkeling hand in hand gaat met maatschappelijke meerwaarde.
Haven 8 Oost vormt (vooralsnog) het laatst geplande bedrijventerrein in Waalwijk dat ruimte biedt aan zeer grootschalige logistiek. De gemeente wil deze schaarse ruimte niet uitsluitend inzetten voor economische groei, maar benutten als hefboom voor bredere maatschappelijke doelen.
Op basis van het advies van PON & Telos en het Regiokompas Brede Welvaart zijn drie thema’s bestuurlijk geprioriteerd. Deze vormden het inhoudelijke fundament van de uitgiftestrategie:
1. Mobiliteit en bereikbaarheid
2. Kleefkracht
De aansluiting van onderwijs en arbeidsmarkt en het aantrekken en behouden van talent.
3. Verblijfsklimaat
Een gezonde, veilige en aantrekkelijke werkomgeving met oog voor de kwaliteit van de omliggende woonomgeving.
De kern van de opdracht was het vertalen van brede welvaart naar concrete, toetsbare en juridisch houdbare selectiecriteria voor bedrijven die zich op het terrein willen vestigen. Bureau BUITEN ontwikkelde hiervoor een Didam-conforme uitgiftestrategie, waarbij gelijke kansen, transparantie en objectieve selectie centraal staan, met:
Zo kan de gemeente gericht sturen op wie zich vestigt, onder welke voorwaarden en met welke maatschappelijke impact.
Wat deze opdracht bijzonder maakt, is hoe snel brede welvaart concreet wordt zodra je het koppelt aan echte keuzes. Tegelijkertijd is het pionieren. Juist omdat dit nog weinig gebeurt, hebben we samen met de gemeente grote stappen gezet om onze kennis en ervaring te vergroten”, vertellen adviseurs Jos en Nanne.
De strategie is opgesteld in nauwe samenwerking met verschillende beleidsdisciplines binnen de gemeente Waalwijk. Daarnaast is een marktconsultatie uitgevoerd om de conceptcriteria te toetsen op uitvoerbaarheid en helderheid voor potentiële inschrijvers.
Haven 8 Oost fungeert binnen de regio Hart van Brabant als pilot voor het toepassen van brede-welvaartcriteria bij gronduitgifte. De aanpak biedt Waalwijk een stevig kader om (logistieke) ruimte toekomstbestendig uit te geven en geleerde lessen regionaal te delen.
De ervaringen uit dit project zijn onder meer gedeeld tijdens de Dag van de Brede Welvaart. Hier liet Bureau BUITEN zien hoe brede welvaart concreet kan worden vertaald naar een ruimtelijk-economisch beleid. Ook Platform31 besteedde aandacht aan Haven 8 Oost.
Heeft u interesse in de resultaten van het onderzoek of wilt u weten wat wij op dit vlak voor uw gemeente kunnen betekenen? Neem dan gerust contact op met Nanne van der Struijs (nanne.vanderstruijs@bureaubuiten.nl) via 030-2318945.
De Brusselse Noordwijk staat voor de uitdaging om de energietransitie op een rechtvaardige manier vorm te geven in een complex en gemengd stedelijk gebied. Voor het European Urban Initiative Innovative Actions (EUI-IA) project Be.SHARE was de vraag hoe technische innovatie, governance en samenwerking samen konden komen in een uitvoerbaar en financieel haalbaar projectvoorstel.
Binnen het Europese European Urban Initiative (EUI) project Be.SHARE werken publieke en private partners samen aan de ontwikkeling van een warmte- en koudenet in de Noordwijk in Brussel. Bureau BUITEN werkte mee aan de subsidieaanvraag en draagt nu bij aan het projectmanagement.
Be.SHARE richt zich op de realisatie van een Carbon Neutral Heating and Cooling Network. Dit netwerk voorziet uiteenlopende gebruikers – van kantoren tot sociale woningen – efficiënt van warmte en koude. Door uitwisseling tussen gebruikers wordt vraag en aanbod beter op elkaar afgestemd, zowel op piekmomenten als tussenseizoenen. Daarmee draagt het net bij aan CO2-reductie en leveringszekerheid.
Een belangrijk onderdeel van Be.SHARE is de governance-aanpak, waarin de sociale en technische dimensies van de energietransitie nadrukkelijk samenkomen. EUI-projecten kenmerken zich door deze integrale benadering: technologische innovatie wordt expliciet verbonden aan sociale vraagstukken. Via een Public-Private-Community model worden in Be.SHARE overheden, energiebedrijven, vastgoedeigenaren en eindgebruikers actief betrokken bij het ontwerp, de implementatie en het gebruik van het warmte- en koudenet.
Bureau BUITEN ondersteunde Leefmilieu Brussel en de overige projectpartners bij het opstellen van de subsidieaanvraag, in samenwerking met De Subsidievakman (financiële onderbouwing) en CityTools (technische ondersteuning). En met succes! We vertaalden de inhoudelijke ambities naar een EUI-IA aanvraag, inclusief strategische positionering, partnersamenwerking en projectstructuur.
Dit resulteerde in een succesvolle toekenning van 5 miljoen euro Europese cofinanciering (80% van het totale budget). Hiermee werd Be.SHARE geselecteerd als één van de 20 projecten uit 110 inzendingen binnen de derde oproep van het European Urban Initiative – Innovative Actions programma. Leefmilieu Brussel (Brussels Hoofdstedelijk Gewest) coördineert het project en Bureau BUITEN en Het Subsidiehuis (financiën) ondersteunen gezamenlijk het projectmanagement. Hiermee dragen we bij aan de realisatie van een toekomstbestendig energiesysteem voor Brussel Noord.
Meer weten over Be.SHARE, het European Urban Initiative? Of benieuwd wat wij kunnen betekenen op het gebied van duurzame gebiedsontwikkeling en EU-financiering? Neem gerust per mail contact op met Rutger van Raalten (rutger.vanraalten@bureaubuiten.nl).
De Europese Unie en haar lidstaten zetten volop in op de transitie naar een circulaire economie. Dit met het doel om in 2050 volledig klimaatneutraal te zijn. Lees snel verder en ontdek hoe het Limburgse project CEL4LIFE (‘Circular Economy Limburg 4 LIFE ‘ready for a circular future’) hier concreet aan bijdraagt.
Sinds januari 2026 werken twaalf Limburgse partners aan het versnellen van de circulaire transitie in de regio. CEL4LIFE is een zogenaamd Strategic Integrated Project (SIP), bedoeld om circulair beleid dat bijdraagt aan Europese doelen te implementeren.
Bureau BUITEN begeleidde de succesvolle subsidieaanvraag en ondersteunt de Provincie Limburg de komende jaren bij het projectmanagement. Daarbij werken wij nauw samen met Het Subsidiehuis, expert op het gebied van Europese projectfinanciering. Samen met Het Subsidiehuis ondersteunen wij de provincie de komende jaren ook in het uitvoeren en managen van het project.
Binnen CEL4LIFE staat de circulaire transitie van de Limburgse economie centraal, met specifieke aandacht voor drie ecosystemen:
1. Chemie
2. Bouw
3. Maakindustrie
Deze sectoren zijn geselecteerd vanwege hun grote economische betekenis voor Limburg, hun strategische positie op nationaal en Europees niveau en hun sterke regionale samenwerkingsstructuren. Tegelijkertijd kennen ze een hoog gebruik van (fossiele en kritieke) grondstoffen en een groot potentieel voor CO2-reductie. Juist hier liggen kansen om substantiële stappen te zetten richting een circulaire economie.
CEL4LIFE richt zich niet alleen op innovatie, maar ook op het wegnemen van belemmeringen die de circulaire transitie vertragen. Door samenwerking tussen overheden, kennisinstellingen en bedrijfsleven wordt gewerkt aan een structurele systeemverandering in Limburg.
Werk jij aan circulaire economie, klimaatadaptatie of duurzame mobiliteit? En ben je op zoek naar financieringskansen of inspiratie uit andere regio’s? Bureau BUITEN ondersteunt overheden en organisaties bij het ontwikkelen van kansrijke Europese subsidieaanvragen én bij de uitvoering van projecten.
De regio Westfriesland groeit. De druk op de ruimte neemt toe en de behoefte aan recreatie verandert zichtbaar. Wat ooit vanzelfsprekend was, vraagt nu om bewuste keuzes en een gezamenlijke koers. Hoe houden we ruimte voor recreatie in deze groeiende regio? De nieuwe recreatievisie van Bureau BUITEN geeft richting en biedt handvatten om recreatie integraal mee te nemen in (ruimtelijk) beleid.
Westfriesland heeft het nodige te doen om de huidige en toekomstige inwoners ruimte te geven om eropuit te gaan. Om hen te kunnen laten genieten van het Westfriese Landschap, moet de regio met de volgende opgaven aan de slag:
Recreatie brengt plezier en draagt positief bij aan de fysieke en mentale gezondheid van de inwoners. Ook zorgt het voor een fijne leefomgeving en opgaven voor natuur, biodiversiteit en klimaat. Net als andere delen van het land, haalt in Westfriesland minder dan 50% van de bevolking de beweegnorm. De nabijheid van een groene, blauwe en beweegvriendelijke omgeving die volwassenen en kinderen uitdaagt om te bewegen, spelen, sporten en ontmoeten is daarom belangrijk.
Westfriesland zet de komende jaren in op voldoende kwalitatief goede en aantrekkelijke recreatiemogelijkheden. Hiervoor worden meer recreatiemogelijkheden gerealiseerd, startend vanaf de voordeur. Recreatie wordt integraal meegenomen bij andere ontwikkelen. Denk hierbij aan stedelijke ontwikkeling en woningbouw, beleid voor mobiliteit en verkeer, natuur en erfgoed. Om alle stakeholders, raadsleden en bestuurders te helpen bij het formuleren van de ambities, maakten we scenario’s voor de mate waarin de recreatiemogelijkheden meegroeien met de woningbouwplannen.
Om alle stakeholders, raadsleden en bestuurders te helpen bij het formuleren van de ambities, maakten we scenario’s voor de mate waarin de recreatiemogelijkheden meegroeien met de woningbouwplannen”, aldus adviseur Nynke Meeske.
Dit heeft geleid tot één ambitie waarin de regio Westfriesland streeft naar een toename van recreatiemogelijkheden per huishouden. De focus hierbij ligt op verbindingen. Hierdoor zal ook de toegankelijkheid en nabijheid van bestaand groen en water verbeteren. Het uitgangspunt is de netwerkgedachte, geïntegreerd in het Westfriese landschap: via groenblauwe netwerken kan de inwoner van Westfriesland in de toekomst snel vanuit huis naar buiten.
Om invulling te geven aan deze ambitie, wordt de komende jaren gewerkt aan vier actielijnen:
Als uitwerking van de recreatievisie hebben we een uitvoeringsprogramma opgesteld. De inbreng vanuit ondernemers en partners uit de regio is hierin meegenomen. Hiermee kan het Recreatieschap, samen met de stakeholders, de komende jaren verder werken aan een gezond en aantrekkelijk Westfriesland.
Als uitwerking van de recreatievisie hebben we een uitvoeringsprogramma opgesteld. De inbreng vanuit ondernemers en partners uit de regio is hierin meegenomen. Hiermee kan het Recreatieschap, samen met de stakeholders, de komende jaren verder werken aan een gezond en aantrekkelijk Westfriesland”, aldus Nynke.
Meer weten over hoe concreet aantrekkelijke recreatieruimte ontwikkeld kan worden? Of ben je benieuwd naar deze visie? Neem dan gerust contact op met Nynke Meeske (nynkemeeske@bureaubuiten.nl) of Anneke van Mispelaar (anneke.vanmispelaar@bureaubuiten.nl)
Opdrachtgever: Recreatieschap Westfriesland
Een jaar lang heeft senior adviseur Bart van Rijkom de gemeente Oss voor twee dagen per week op detacheringsbasis ondersteund. Zijn rol was de juiste strategische keuzes te maken in de turbulente (wereld)economie in Oss, zodat de lokale economie sterk blijft en verduurzaamt. Daarnaast was er aandacht voor het versterken van de brede welvaart. Samen blikken we terug op zijn rol én de uitdagingen en ambities van de gemeente Oss.
Binnen zijn rol als interim Strateeg Economie bij de gemeente hield Bart zich bezig met strategisch-economische zaken. Hij heeft o.a. de volgende werkzaamheden opgepakt:
“Oss is een goed bereikbare gemeente via spoor, water/haven en weg met een strategische ligging. De gemeente werkt eraan om de bereikbaarheid optimaal te benutten, de modal-split te verduurzamen (transport van weg naar spoor/water) en de Spoorzone te versterken. Tevens werken ze aan een toekomstbestendige economie en het verzilveren van de economische kansen die er zijn”, aldus Bart.
Het doel was om in de huidige turbulente (wereld)economie in Oss de juiste strategische keuzes te maken. Dit zodat de lokale economie sterk blijft en verduurzaamt. En er daarnaast aandacht is voor het versterken van de brede welvaart”
“Oss heeft de biofarmaceutische campus Pivot Park en sterke topsectoren. Denk hierbij aan bouw en installatie, agri-food, logistiek en life sciences & health. Binnen deze sectoren liggen verschillende kansen voor doorontwikkeling, specialisatie en zaken waarin de komende jaren geïnvesteerd kunnen worden. Tegelijkertijd is de ruimte schaars. Zo is er is krapte op de werklocatiemarkt, die ruimte moet optimaal benut worden. Hier zijn we zorgvuldig mee om gegaan. Samenwerken met het bedrijfsleven en hen de ruimte bieden voor ondernemen hebben hierbij prioriteit”, legt Bart uit.
“Dit hebben wij gedaan door te kijken naar wat er mogelijk is en hierbij het belang van de lokale ondernemers centraal te stellen. Samen probeerden we plannen te maken die bijdragen aan de kwaliteit van het ondernemersklimaat in Oss én de brede welvaart en kwaliteit van de gemeente. Uiteindelijk heeft dit geleid tot de Economische Strategie Oss, die in januari 2026 is vastgesteld door de Gemeenteraad van Oss. Er gebeurt van alles in de economie van Oss. Dit was absoluut een leerzame opdracht in een goed georganiseerde afdeling van de gemeente”, sluit Bart af.
De rol van Bart was krachtig tijdens het gehele traject. Zijn bijdrage heeft echt het verschil gemaakt!”
“De rol van Bart was krachtig tijdens het gehele traject. Zijn bijdrage heeft echt het verschil gemaakt! De meerwaarde van Bart zat in zijn kennis van macro-economische ontwikkeling. Hij was de spil tussen analyse en strategie, vervulde het opdrachtgeverschap naar Sweco én behartigde de belangen van de ondernemers van Oss in de economische strategie. Deze is uiteindelijk unaniem vastgesteld door de gemeenteraad, wat onderschrijft dat zowel politiek links als rechts de strategie onderschreven”, aldus Natasja van Asten – Coördinator team Economie bij de gemeente Oss.
Meer informatie tref je aan op onze kennispagina over detachering of neem per mail contact op met Bart van Rijkom via bart.vanrijkom@bureaubuiten.nl
Foto: Gemeente Oss
Het MONA project is een mooi voorbeeld van hoe met Europese subsidie méér kan worden bereikt dan alleen een financiële bijdrage. Voor projectleider Brabant Partners is het duurzaam toerisme-project ook een kans om te leren uit andere regio’s. Het biedt ze tevens de mogelijkheid hun netwerk en zichtbaarheid te vergroten. En projecten te versnellen én uit te voeren met meer impact.
Het MONA project voor duurzaam toerisme is in 2023 gestart in Noord-Brabant, Nationaal Park Veluwezoom, Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug en regio’s in België, Duitsland en Frankrijk. Natuurparken uit Noordwest Europa werken samen met kennisinstellingen BUAS en KU Leuven in drie thematische pilots, waarin de parken maatregelen doorvoeren om bezoekers beter te spreiden, negatieve impact van bezoekers op het lokale milieu te verminderen en toegang tot natuurgebieden te verbeteren.
Fabio Tat, Manager Brabant Partners Routebureau: “Voor Brabant Partners is het leadpartnerschap van MONA een perfecte match met onze meerjarenvisie ‘Goed Leven’. Deze visie richt zich op het verbeteren van welzijn, leefbaarheid, mobiliteit en gezondheid. Hierbij spelen toerisme en recreatie een belangrijke rol. Door MONA realiseren we projecten sneller en profiteren we van een groot netwerk van Europese koplopers. Dit netwerk helpt ons niet alleen om projecten sneller van de grond te krijgen, maar biedt ook nieuwe inzichten en mogelijkheden. Hierdoor kunnen we onze doelen effectiever bereiken.”
Door MONA realiseren we projecten sneller en profiteren we van een groot netwerk van Europese koplopers. Dit netwerk helpt ons niet alleen om projecten sneller van de grond te krijgen, maar biedt ook nieuwe inzichten en mogelijkheden. Hierdoor kunnen we onze doelen effectiever bereiken”
Het subsidieprogramma Interreg NWE draagt bij aan de implementatiekosten, maar de winst zit ook in de kennisuitwisseling tussen de projectpartners. Zo ontwikkelen Noord-Brabant en de provincie Antwerpen digitale startpuntenkaarten om bezoekers beter te spreiden over de natuurgebieden. Toerisme Saarland en regionaal park Montagne de Reims bekijken hoe bezoekersgedrag kan worden beïnvloed middels nudging. Onderzoekers van BUAS en KU Leuven brengen in kaart wat het effect van de maatregelen is op bezoekersstromen en -spreiding. Elk halfjaar komen de partners bij elkaar om de voortgang en uitkomsten met elkaar te delen, en zo lessen uit andere parken ook in het eigen nationale park te kunnen implementeren. Daarnaast komen de verschillende pilotgroepen tussentijds samen voor overleg en om samen te werken aan hun pilotprojecten.
De natuurparken in het MONA project werkten niet eerder met elkaar samen, maar hebben door hun deelname in één keer hun Europese netwerk verstevigd. Parallel aan het project zijn bilaterale uitwisselingen op gang gekomen (bijvoorbeeld tussen Scarpe Escaut en het Van Gogh Nationaal Park) en worden nieuwe Europese projecten ontwikkeld die voortborduren op thema’s en uitkomsten van het MONA project. Via webinars en trainingen door netwerkpartner POLIS wordt de kennis verder verspreid én het netwerk vergroot. Wil je op de hoogte blijven? Meld je dan nu aan voor de MONA nieuwsbrief.
Daarnaast biedt het MONA project mooie kansen voor zichtbaarheid van het thema en de maatregelen die parken ontwikkelen en implementeren, waaronder gezamenlijke presentaties op congressen (zoals het Trendcongres Toerisme en Vrijetijd 2025), nominaties voor prijzen (de wandelstarter van Brabant Partners is in 2025 genomineerd voor de City- en Regiomarketing Innovatie Award), én publiekscommunicatie met een twist, zoals de 1 april grap van Brabant Partners.
Het opzetten en uitvoeren van een Europees project vraagt wat van elke deelnemende organisatie in termen van capaciteit, expertise, administratie en de benodigde eigen financiële bijdrage. Maar het slim inzetten van Europese subsidie voor projecten die aansluiten bij de doelstellingen van de organisatie, levert naast subsidie óók kennis, netwerk en zichtbaarheid op die de investering meer dan waard zijn!
Meer weten over wat wij kunnen betekenen? Of interesse in een vrijblijvend gesprek? Adviseur Ilse van der Werf staat graag voor je klaar! Stuur gerust een email (ilse.vanderwerf@bureaubuiten.nl) of bel 030-2318945.
De gemeente Wageningen was op zoek naar tijdelijke capaciteit voor het team economie. Zij zochten versterking van een beleidsmedewerker die acties op het gebied van toerisme, recreatie én de binnenstad kon oppakken. Adviseurs Romy Beuderker-Beemsterboer en Saskia Roos vervulden deze functie als duo op detacheringsbasis. Beiden studeerden en woonden in Wageningen en kennen de omgeving goed. Wij gingen in gesprek over hun rol en ervaringen bij de gemeente.
Tijdens onze detachering bleek dat er ook de wens was om het toeristisch-recreatieve beleid te actualiseren. Dat is iets wat wij regelmatig voor onze opdrachtgevers doen en dit kon goed binnen de detachering meegenomen worden”, aldus Saskia.
“Saskia en ik werken naast ons werk bij Bureau BUITEN allebei 16 uur per week voor gemeente Wageningen. Het merendeel van de werkzaamheden pakken we gezamenlijk op, omdat we het prettig vinden om te sparren en zo tot uitvoering te komen. Ook zijn er bepaalde zaken die we natuurlijk individueel oppakken. Zo is Saskia bezig met diverse samenwerkingsovereenkomsten en focus ik me op de klompenpaden”, aldus Romy
“Op het gebied van toerisme en recreatie spelen er verschillende vraagstukken rondom het thema balans. Hoe zorg je ervoor dat de regio aantrekkelijk blijft voor bewoners en bezoekers, zonder dat dit ten koste gaat van de natuur? Zeker bij een gebied dat zo dichtbij de populaire Veluwe ligt, is dat een actueel vraagstuk. Maar ook voor de binnenstad zijn er uitdagingen, zoals het voorkomen van leegstand en het vitaal houden van het centrum van de stad. Ook de balans die daarbij komt kijken en de rol van de gemeente en die van ondernemers en andere stakeholders. Daarnaast is de gemeente een grote organisatie. Het was dus soms even zoeken bij welke collega we met welke vraag het beste terecht konden. Maar gelukkig hebben we inmiddels helemaal onze draai gevonden”, aldus Saskia.
“Bij Bureau BUITEN werken we door het hele land, in Wageningen zijn we lokaal aan het werk. Als beleidsadviseur leren we wat op een ander schaalniveau speelt. Hierdoor sta je directer in contact met inwoners en ondernemers. Ondanks het feit dat het werk zich bij de gemeente ook afspeelt op het gebied van toerisme en recreatie, zijn de werkzaamheden anders. Tevens heb ik veel geleerd over de gemeentelijke processen”, aldus Romy.
Door mijn rol bij de gemeente krijg je bepaalde processen veel concreter mee, begrijp je beter hoe de verhoudingen liggen en heb je meer begrip voor waarom dingen soms lopen zoals ze lopen” vertelt Romy.
“Tijdens het actualiseren van het toeristisch-recreatieve beleid kwamen we al een aantal mooie kansen en ambities voor Wageningen tegen. Wageningen heeft de recreanten en toeristen veel te bieden. Niet alleen de bijzondere verhalen rondom de bevrijding, maar ook de mooie natuur bij de uiterwaarden en de rol als kennisstad met de agrarische landschappen. Wageningen wordt niet voor niets ‘wereldstad in zakformaat’ genoemd”, vertelt Saskia.
Door Wageningen goed te profileren als toeristische bestemming en passend dag- en verblijfsrecreatief aanbod aan te bieden denken we dat er in de toekomst nog meer bezoekers kunnen genieten van al het moois dat Wageningen te bieden heeft”, aldus Saskia.
Meer informatie over deze detachering? Neem gerust contact op met Saskia Roos (saskia.roos@bureaubuiten.nl).
